سیاستگذاری‌ها بر مبنای این است که مردم کمتر با فرهنگ سروکار داشته باشند

احساس و دریافت من این است که ماجرا با قبلا که می‌گفتیم بهای کافی به فرهنگ داده نمی‌شد، کاملا فرق کرده است. الان ضدیت با ...

ماجرای شفا گرفتن مرحوم عباس صالحی؛ دعاخوان خوش صدا + صوت

مردم ایران بارها دعاها و زیارات مختلفی را با صدای مرحوم حاج عباس صالحی از صداو سیما شنیده‌اند، صدای ماندگاری که خلوصی ...

از خوانندگی در زمان شاه تا مناجات خوانی در حرم امام رضا(ع)

محسن حسن زاده: صدا و توجهات قلبی مداحان، حال و هوا و روح دیگری دارد؛ اگر مناجات‌خوان با شعر مناجات ارتباط برقرار کند یقیناً ...
آرشيو يادداشت
نمايش خبر در تاريخ :
بخش :  
روز :  
ماه :  
سال :  
جلسة سیزدهم: چند نمونة خلاق تلمیح در شعر عاشورایی
۱ خرداد ۱۳۹۷ ساعت ۱۶:۰۵
دربارة تلمیح قبلاً گفتیم که از آرایه‌های معنوی است. تلمیح به یک واقعة مشهور، یک قصة مشهور یا آیه‌ای، حدیثی، بیتی و ضرب‌المثلی که در ذهن همه هست و غالب مخاطبان شعر با آن آشنا هستند، اشاره می‌کند و با اشاراتی، کل آن قصه و مفاهیم مربوط به آن قصه در ذهن مخاطب زنده می‌شود. چند نمونة خلاق تلمیح که در شعر ...
هدف و مقصد مديحه
۱ خرداد ۱۳۹۷ ساعت ۱۵:۲۷
حوزه‌ای با این همه تأثیرگذاری در جامعه، برای این‌که به آسیب‌هایی قالبی و محتوایی دچار نشود، نیازمند تدوین نظام معنایی، تدقیق واژگان، پالایش زبان، تولید فکر و تولید محتواست. از این منظر بازنگری و فهم چیستی، چگونگی و چرایی مداحی امری مهم تلقی می‌شود که باید مد نظر کارشناسان، استادان و دلسوزان در حوزه‌های ...
جلسة دوازدهم: تلمیح در شعر
۳۱ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۷:۰۸
یکی از مهم‌ترین آرایه‌هایی که در بدیع معنوی مطرح است، «تلمیح» است. چرا مهم است؟ به‌خاطر این‌که به‌خصوص شعر مذهبی، پشتوانة تاریخی و روایتی و تکیه بر متن دارد؛ بنابراین در آن تلمیح خیلی اهمیت دارد. ما در شعر مذهبی، به‌ویژه شعر عاشورایی، از واقعه‌ای حرف می‌زنیم که آن واقعه برای همه آشناست. از کلمات و مفاهیمی ...
جلسة یازدهم: وزن شعر
۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۶:۲۰
مسئلة وزن شعر، فقط درست و غلط بودن وزن نیست؛ مسئلة ذوق هم هست. کسی که می‌خواهد وزن شعر را یاد بگیرد، از وزن می‌خواهد برای زیباتر کردن شعرش استفاده کند؛ نه این‌که تکلیفی را به خودش بار کند و کار خودش را سخت‌تر کند. اشکال‌های خیلی ساده‌ای گاهی در وزن بروز می‌کند که ممکن است به لحاظ قاعده، خیلی هم اشکال ...
جوشش هنر در ماه مبارک رمضان
۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۶:۰۸
ماهیت روحانی و معنوی ماه مبارک رمضان به‌گونه‌ای است که هنرمندان را به خلق آثاری با درون‌مایه‌های دینی و مذهبی سوق می‌دهد. مثلاً یکی از انواع موسیقی‌های مرسوم در ماه رمضان «صلوات‌خوانی» است. صلوات‌خوانی در پایان قرائت قرآن و قبل از آغاز بسیاری از مراسم از جمله جشن آغاز ماه رمضان، عید فطر، مولودی‌خوانی‌ها ...
جلسة دهم: مراعات الزامات شعر
۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۶:۲۷
بعضی از دوستانی که شعر می‌گویند، خیال می‌کنند حروف اضافه‌ای که در فارسی هست ـ شاید بخاطر اسمش ـ اضافه است. حرف اضافه به آن معنا نیست که زیادی است؛ یعنی این‌که موجب می‌شود کلمات در جمله به هم اضافه شوند. یعنی متصل‌کنندة کلمات به یکدیگر هستند. حروف اضافه بسیار هم اهمیت دارند. یعنی این‌طور نیست که مثلاً ...
ادب دعا و مناجات
۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۶:۱۳
یکی از بهترین راه‌ها برای اجابت، دعای خیر دیگران مخصوصاً پدر و مادر است. هم‌چنین بهتر است دعا در مکان‌های شریف مثل مساجد و حرم‌های متبرکه و در اوقات شریفه مثل ایام ماه مبارک رمضان و پس از نماز باشد. ماه مبارك رمضان فرصت مناسبی است که با دعا و مناجات، ضمن تقرب به بارگاه الهی سرنوشتی پاکیزه برای خود درخواست ...
دعا مغز عبادت است
۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۲:۳۸
بعضی مداحان، روخوانی قرآن کریم را غلط می‌خوانند؛ در حالی که هزاران بیت شعر حفظ هستند. این مداحان دورة ترجمة تحت‌اللفظی و تفسیر قرآن را سپری نکرده‌اند و قرآن را با آهنگ و صوت و لحن مرثیه و مداحی می‌خوانند. در جایی که لازم نیست وقف کرده یا مد می‌دهند. بعضی مداحان اهمیت مداحی، شعر و مرثیه را بیشتر از قرائت ...
جلسة نهم: رعایت شأن کلمات در اشعار مذهبی
۲۶ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۵:۳۶
وقتی ما شعر مذهبی، شعری هیئتی و شعر عاشورایی می‌گوییم، به شأن کلمات هم باید توجه کنیم، به وزن کلمات هم باید توجه کنیم؛ مثلاً فرض کنید ما می‌گوییم: معلم من، مرد بزرگی است. عامة مردم، جای «بزرگ» گاهی «گنده» را به‌کار می‌برند. می‌توانیم بگوییم مرد گنده‌ای‌ست؛ با این‌که به نظر می‌آید مترادف هستند، اما شأن ...
ماه میهمانی خدا
۲۶ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۵:۲۱
امین محمدی/ دعبل: در آخرین جمعة ماه شعبان پیامبر اکرم(ص) خطبه‌ای دربارة فضیلت ماه رمضان و آمادگی ورود به آن ایراد کردند که به خطبة شعبانیه معروف شده است. این خطبه را امام رضا(ع) با سلسله سندی که از طریق امامان قبلی به امام علی(ع) می‌رسد، نقل کرده است. پیامبر در این خطبه علاوه بر بیان عظمت ماه رمضان،...
جلسة هشتم: آشنایی با مقدمات شعر سرودن
۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۵:۰۷
طبق تجربة سالیانی که من در حوزة شعر کار می‌کنم و معلم ادبیات هستم، غالباً این‌طور است که کسانی که خیلی آشنا به فنون شعری نیستند، معمولاً در مقابل شعری واکنش نشان می‌دهند که برای آنها آشنا باشد. آشنا باشد یعنی چه؟ یعنی یا از چیزهایی که قبلاً شنیده‌اند چیزی بگوید، مثلاً روایتی از مصائب اهل‌بیت شنیده است،...
معرفی کتاب/ برترین هدف در برترین نهاد
۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۰۲
علایلی در هر بخش از این کتاب جنبه‌ای از زندگی معنوی امام و حوادث تاریخی آن زمان و ریشه‌های حادثة کربلا را بررسی می‌کند. پژوهش وی به بررسی امامت و شرایط آن، تأثیر عصبیت در جریان پیشامدهای تاریخی، استفادة ابزاری از دین برای رسیدن به چشم‌داشت‌ها و تأثیر فقدان روحیة نظامی در ساخت خاندان‌ها می‌پردازد و از ...
جلسة هفتم: تجزیه و تحلیل شعر عاشورایی (۲)
۲۴ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۴:۵۹
ز دست عشق در عالم هیاهوست/ تمام فتنه‌ها زیر سر اوست. عشق است که این اتفاقات را رقم می‌زند. و این‌که ممکن است عقل معمولی، عقل نزدیک‌بین، نتواند این چیزها را برای خودش تجزیه و تحلیل و تفسیر کند. اگر تفسیری برای واقعة کربلا هست، آن تفسیر باید تفسیر عاشقانه باشد.
جلسة ششم: تجزیه و تحلیل شعر عاشورایی (۱)
۲۳ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۵:۱۳
برای این‌که با شیوة تجزیه و تحلیل شعر عاشورایی آشنا شویم، شعر «نی‌نامه» از قیصر امین‌پور را از کتاب «آیینه‌های ناگهان» مرور می‌کنیم. این از مثنوی‌های بسیار برجسته در موضوع شعر عاشورایی است. ابتدا این نی‌نامه را می‌خوانم، بعد در مورد شیوة تجزیه و تحلیل آن صحبت می‌کنیم.
جلسة پنجم: موضوع، مضمون و درون‌مایة شعر
۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۵:۰۴
در شعر عاشورایی خیلی با مضمون‌سازی مواجه هستیم. گاهی جاذبة مضمون‌سازی کاری می‌کند که شاعر اصلاً فراموش می‌کند دربارة چه می‌خواسته شعر بگوید. آنقدر توجهش به مضمون و به تأثیرگذاری مضمون جلب می‌شود که یادش می‌رود غرض از این مضمون چه بوده است. خود مضمون نمی‌تواند خود‌به‌خود هدف باشد. مضمون به شاعر کمک می‌کند،...
معرفی کتاب/ روز دهم ۱
۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۳:۵۸
نویسندگان این مقاله‌ها حسن رضایی‌مهر، سید حبیب حبیب‌پور، ‌ محمد اسماعیل‌زاده، راضیه مقدمی‌نیا، هیثم شیرکش، کاظم کامران شرفشاهی، بنیاد سعادتی، طیبه شجاعی، دکتر فریدون اکبری شلدره‌ای و مهدیه پورحسنی جنت‌آباد، هستند که در مجموع با نثری آشنا مخاطبان خود را به‌خوبی به دنبال کردن مطالب آن که مجموعه‌ای از ...
تعادل حماسه و سوگ در اشعار مذهبی
۱۹ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۷:۴۸
ما بايد امام حسين(ع) را با اعمال و رفتارمان به عنوان پدر و مادر، معلم، مدير، مسئول، فرزند و ... به نسل امروز معرفي کنيم؛ هر چه رفتارمان شبيه‌تر باشد و به ملکوت و حقيقت عاشورا نزديک‌تر شويم حوزة‌ نفوذمان وسيع‌تر مي‌شود؛ اگر حرف‌هايمان دلي باشد و بتوانيم نسبتي با امام حسين(ع) برقرار کنيم، مخاطبان بيشتري ...
جلسة چهارم: بلاغت در اشعار مذهبی
۱۹ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۶:۱۰
در شعر عاشورایی، ما با چند چیز مواجه هستیم. نخست این‌که در بسیاری از موارد نمی‌دانیم مخاطب ما کیست. غالباً تصور ما این است که مخاطب شعر عاشورایی کسانی هستند که علاقه‌مند اهل‌بیت(ع) هستند، شیعه هستند، اعتقاد دارند، اهل هیئت هستند؛ ولی همیشه این‌ها نیستند. اولاً، دیگران هم این آثار را می‌خوانند؛ برخی ...
جلسة سوم: تعریف شعر
۱۸ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۴:۵۱
تعریف‌هایی که در مورد شعر داریم، حتی آنها که تعریف علمی هستند، غالباً به این مشکل دچار می‌شوند که همة افراد زیرمجموعه را دربر نمی‌گیرند؛ مثلاً بعضی‌ها خیلی ساده می‌گویند که شعر، کلام موزون و مقفی و مخیل است. یعنی آنچه وزن داشته باشد، قافیه داشته باشد، تخیل داشته باشد. و به این ترتیب، آنچه مثلاً موزون ...
جلسة دوم: ضرورت نقد اشعار مذهبی
۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۷:۴۸
سخن بر سر این است که اگر ما از موضوع مقدسی سخن گفتیم؛ مثلاً در شعرمان از توحید سخن گفتیم، از معاد سخن گفتیم، از قرآن کریم حرف زدیم، از مصیبت‌های سیدالشهدا(ع) و یارانش در روز عاشورا حرف زدیم، از کرامت‌ها و معجزات رسول‌الله حرف زدیم، آیا به این دلیل که دربارة موضوع مقدسی حرف می‌زنیم، شعر ما مصون از نقد ...